Shizofrenija
- je psihotični poremećaj čija su glavna obilježja nekontrolirano mišljenje i neprikladne emocije (razilaženje intelekta i emocija).
Shizofrenija je poremećaj koji traje najmanje šest mjeseci i uključuje simptome aktivnoga stadija koji traju barem jedan mjesec (tj. dva ili više od slijedećih: sumanutost, halucinacije, smeteni govor, očigledno smeteno ili katatono ponašanje, negativni simptomi). Definicija za shizofrene podtipove: paranoidni, dezorganizirani, katatoni, nediferencirani i rezuidalni.
OBILJEŽJA: traje tijekom jednog mjeseca sa znakovima poremećaja koji se proteže do šest mjeseci minimalno. Simptomi: imamo dvije skupine (pozitivne i negativne). Pozitivni su odraz viška normalnih djelatnosti. Negativni su odraz sniženja normalnih djelatnosti.
Pozitivni simptomi shizofrenije: iskrivljavanje ili preuveličavanje u zaključivanju (sumanost), opažanju (halucinacija), govoru, zatim snažno smeteno ponašanje i katatono motoričko ponašanje (značajno smanjenje u reaktivnosti na okolinu, čak do nesvjesnosti).
Negativni simptomi shizofrenije: osjećajna zaravnjenost (opseg osjećajnog izražavanja je jasno smanjen većinu vremena), alogija (siromaštvo govora), avolicija (nesposobnost započinjanja i održavanja ponašanja usmjerenog k cilju).
Shizofrenija obično počinje između dvadesetih i srednjih tridesetih godina.
TIJEK: početak može biti nagao, ali većina osoba pokazuje spor, ali postupan razvoj različitih znakova i simptoma (socijalno povlačenje, gubitak interesa za posao, pogoršanje u održavanju higijene, neobično ponašanje, provale srdžbe). Potpuna remisija (povratak na potpuno premorbidno djelovanje) nije česta kod ovog poremećaja. Oni koji ostanu bolesni imaju napredujuće pogoršanje popraćeno snažnom nesposobnošću.
TIPOVI: Paranoidni tip: najblaži tip. Prisutnost upadljivih sumanutosti ili slušnih halucinacija.
Dezorganizirani tip: smeteni govor, osjećajna zaravnjenost, neodgovarajući osjećaji, katatono ili smeteno ponašanje.
Katatoni tip: značajne psihomotoričke smetnje koje uključuju motoričku nepokretnost, pojačanu motoričku aktivnost, izraženi negativizam, eholaliju (patološko besmisleno ponavljanje, poput papige, riječi ili izraza koje je upravo izgovorila druga osoba) i ehopraksiju (ponavljajuće oponašanje pokreta druge osobe). Opasnosti: slaba ishrana, samoozljeđivanje, iscrpljenost.
Neidentificirani tip: prisutnost simptoma koji ne zadovoljavaju kriterije za paranoidni, dezorganizirani, katatoni tip.
Rezidualni tip: kada se dogodila jedna epizoda shizofrenija, ali je sadašnja klinička slika bez upadljivih pozitivnih psihotičnih simptoma.
Istraživanja bolničkih pacijenata upućuju na veći udio shizofrenije u muškaraca, dok pregledi opće populacije uglavnom upućuju na jednak udio među spolovima.